‘Burgerwetenschap’ onthult échte uitstoot Tata Steel

In het voorjaar van 2020 loopt een groep bezorgde ouders met witte papiertjes met magneten eronder door Wijk aan Zee, een badplaats in de provincie Noord-Holland met zo’n 2200 inwoners en een hechte dorpsgemeenschap. Het is een geliefde surfspot, met hotels, restaurants en terrasjes. Boven de idyllische witte huisjes met gekleurde luifels torenen de schoorstenen van Tata Steel uit.

Het kolossale terrein van de staalfabriek is meer dan tien keer zo groot als het dorp. De ouders die met magneten door het dorp lopen, willen weten of het zwarte stof dat ze overal zien liggen daar vandaan komt. Eén van de dorpelingen had een put in de tuin vol met ‘zwarte prut’. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseerde om een magneet in te pakken in een wit papiertje en het tegen het stof te houden. Blijft er zwart stof aan hangen, dan is het zeer waarschijnlijk ijzer van de staalfabriek.

Eenhoornsneeuw

Voor Sanne Walvisch (47) is het een dag waar ze niet graag aan terugdenkt. Aan haar keukentafel, op slechts 500 meter van Tata Steel, vertelt ze dat ze met een vriendin de speeltuin testte waar hun kinderen veel speelden. “Er bleven grote brokken ijzer aan de magneet hangen. Door het RIVM wisten we dat daar giftige stoffen aan plakken. We hebben zitten huilen in het zand.”