In het dossier ‘Aramco op de campus’ worden de banden tussen Nederlandse universiteiten en Saoedische staatsbedrijven als Aramco en SABIC onderzocht. En hoe dat samenhangt met de soft-power strategieën van een repressief regime.
Door je in te schrijven op onze Momus nieuwsbrief — of de aparte nieuwsbrieven van lopende dossiers — blijf je op de hoogte én word je soms gevraagd om mee te denken over onze onderzoeksprojecten, via vragen, peilingen of zelfs (online) meetups.
En word lidDoor daarnaast ook (betalend) lid te worden van de Momus community, houd je onze journalistiek toegankelijk voor iedereen, zonder betaalmuren. Als lid kun je bovendien nog actiever meepraten over lopende of toekomstige dossiers via lezerskringen (lees hier meer over).
Draag je liever eenmalig bij, via een losse tip, vraag of donatie? Ook dat kan.
Stuur ons jouw idee, tip of vraag als tekstbericht of als audiobericht via onze online open microfoon.
📝 Stuur ons een (tekst)bericht
🎙️ of een audiobericht
Of steun ons eenmalig met een bedrag naar keuze.
€ Doneer eenmalig naar keuzeHierin onderzoeken de banden tussen Nederlandse universiteiten en Saoedische staatsbedrijven als Aramco en SABIC onderzocht. En hoe dat samenhangt met de soft-power strategieën van een repressief regime. Dit is een ʻsubdossier’ van Olie & Onderwijs (een subdossier van Klimaatdromers).
Via korte updates zoals deze houden we je op de hoogte van onze ontdekkingen tijdens het onderzoek. En we vragen je om mee te denken door ons tips of vragen op te sturen, of mee te denken via de Klimaatdromers nieuwbrief zolang dit dossier loopt.+Zie bovenaan de dossierpagina of dit dossier actief is of al is afgerond
Naar het dossierEind 2023, tijdens een borrel op een journalistieke conferentie, vertelde ik iemand over mijn nieuwe focus: fossiele misleiding. Ik was net begonnen met het uitpluizen van de communicatie- en PR-strategieën van de fossiele industrie, en vertelde enthousiast over mijn aankomende publicaties daarover bij Vrij Nederland en Follow the Money.
Er was een oud-medetrainee bij van het onderzoeksjournalistieke traject van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten, die bij nu.nl zit. Ze vertelde over een onderzoeksgroep die werkte met Woo-documenten waaruit bleek dat de Universiteit Maastricht jarenlang intensief samenwerkte met het Saoedische staatsbedrijf Aramco, het grootste oliebedrijf ter wereld. Niet alleen was er sprake van samenwerking, Aramco was financier en kocht daarmee invloed op de onderzoeksagenda. Een journalistieke goudmijn, constateerden we allebei.
Ze vroeg of ik er iets mee wilde doen. Ik zei ja. Maar ik had op dat moment geen ruimte. Zij ook niet. En zo herhaalde zich dat gesprek meerdere keren, verspreid over maanden: “Wil je er iets mee doen?” – “Ja, maar nu nog even niet.”
Tegelijkertijd begon mijn netwerk zich uit te breiden. Na mijn artikelenreeks over greenwashing en fossiele framingstrategieën bij FTM, werd ik uitgenodigd voor een bijeenkomst van Climate Obstruction Nederland (CONL), een netwerk van kritische onderzoekers, academici en journalisten die zich richten op de vraag hoe overheden en bedrijven klimaatbeleid actief afremmen of ondermijnen.
Daar raakte ik in gesprek met de CONL-organisatoren Linda Knoester en Aaron Pereira van Solid Sustainability Research, een onafhankelijk onderzoeksbureau dat zich specialiseert in de verwevenheid van academische instellingen en de fossiele industrie. Linda en Aaron bleken al jaren te werken aan het in kaart brengen van de banden tussen Nederlandse universiteiten en olie- en gasbedrijven. Ook zij hadden de Woo-documenten over Aramco en de Universiteit Maastricht in handen: een dossier van bijna 7000 pagina’s.
De inhoud was te belangrijk om links te laten liggen, maar niemand had de tijd om zich er écht in vast te bijten.
Totdat er langzaam beweging kwam. Solid Sustainability had het vooronderzoek grotendeels afgerond, en experimenteerde met collectieve hackathons, waarbij burgers en activistische onderzoekers samen de documenten doorspitten. In die fase begonnen Linda en Aaron ook gerichter contact te zoeken met Merel de Buck en mij. We wisselden documenten, hypotheses en bevindingen uit via Signal en Zoom, en al snel ontstond er iets van een gezamenlijk narratief.
Dezelfde patronen en thema’s doken steeds weer op: invloed op onderzoeksprioriteiten, gebrek aan transparantie, en de manier waarop Aramco haar aanwezigheid in Europa stilletjes uitbreidde via de academische wereld.
Inmiddels zijn we een paar maanden verder. Linda en Aaron hebben hun vooronderzoek gestroomlijnd en samengevat in een beknopt, maar gedetailleerd dossier. Merel en ik werkten ondertussen aan een serie pitches, en al snel hadden we beet: De Verdieping van Trouw reageerde enthousiast. Voor ons beiden een mooi moment: het wordt ons debuut bij het dagblad, en hopelijk het begin van meer diepgravende samenwerkingen tussen onafhankelijke onderzoekers en journalisten.
